czwartek, 19 listopada 2026

Lublin, 1-4 listopada 2026

Koziołki, Cebularz, Zamek z Kaplicą Trójcy Świętej, renesans lubelski - to kilka z wielu symboli Lublina. Zapraszamy na rekonesans po największym mieście na wschód od Wisły, w którym spędziliśmy czas od 1 do 4 listopada. Przyjechaliśmy wieczorem pociągiem, stąd na pierwszy ogień idą nocne zdjęcia z centrum i Starego Miasta:

 



  

Jednym z głównych celów wizyty w Lublinie był Zamek. Choć obecna bryła zabytku pochodzi z I połowy 19 wieku, to najstarsze zachowane partie - wieża obronna czy Kaplica Świętej Trójcy - pamiętają czasy Piastów. W 1569 roku odbywał się tu sejm, podczas którego zawarto Unię Lubelską łączącą Koronę i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów, potężny organizm o powierzchni (w najświetniejszym czasie) blisko miliona km2! Absolutnym skarbem Zamku jest Kaplica Trójcy Świętej, gdzie znajdują się unikatowe polichromie bizantyjsko-ruskie ufundowane przez Władysława Jagiełłę (ukończone w 1418 roku), na których król widnieje m.in. w wizerunku konnym i klęczącym. Co ciekawe, mimo że Zamek był niszczony, przebudowywany, miał różne funkcje (był m.in. więzieniem), słynna Kaplica i jej niesamowite ścienne malowidła przetrwały w formie oryginalnej. Mało tego - na kaplicowych malowidłach zachowały się dawne napisy i graffiti wydrapane m.in. przez uczestników sejmu z 1569 roku, podczas którego zawarto unię lubelską. Kaplicą zachwycony był nawet 9 letni Antek. Najstarszym zachowanym elementem jest romański donżon (wieża mieszkalno-obronna) z XIII wieku, o murach dochodzących do ok. 3,5 metra grubości, dziś pełniący rolę punktu widokowego. Na ten punkt również weszliśmy. Zabytek jest dziś częścią Muzeum Narodowego, które we wnętrzach oferuje bogaty wybór wystaw stałych obejmujących malarstwo (m.in. „Unia Lubelska” Jana Matejki), sztukę zdobniczą, archeologię, numizmatykę, sztukę ludową, uzbrojenie... Całość zrobiła na mnie niebagatelne wrażenie, punkt obowiązkowy wizyty w Lublinie. 


Widok z donżona Zamku w Lublinie

Symboliczne łańcuchy z czasów wiezienia na Zamku


To nie wandale - to pamiątki po wizytach szlachty i rycerstwa na zamku












Jedno z dzieł na Zamku: "Oblężenie Jasnej Góry"





Najstarszy element na Zamku - romański donżon





Będąc w Lublinie można się przenieść w czasie za sprawą wspaniałej architektury, której kulminacją jest Rynek. Ten jest jednym z najlepiej zachowanych rynków renesansowych w Polsce, a jego układ urbanistyczny praktycznie nie zmienił się od XVI wieku. To miejsce, gdzie czas płynie inaczej, a spacer staje się podróżą przez epoki. Ogromne wrażenie robią zdobienia kamienic, które są świadectwem niezwykłej historii, kunsztu dawnych mistrzów i miejskiej dumy. Każdy budynek to osobna opowieść, a renesansowe detale ukryte na fasadach przyciągają spojrzenia zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Najpiękniejsze renesansowe kamienice na rynku wzniesiono w XVI i na początku XVII wieku, w okresie największego rozwoju miasta. Charakterystyczne attyki, boniowane portale, sgraffita i kolorowe polichromie do dziś zdobią domy kupieckie. Warto zatrzymać się przy Kamienicy Konopniców (Rynek 12), słynącej z bogatych dekoracji i wyjątkowego portalu. Tuż obok znajduje się Kamienica Klonowica (Rynek 2), gdzie mieszkał wybitny poeta i burmistrz Lublina, Sebastian Klonowic.

Nie można pominąć również Kamienicy Lubomelskich, której elewacja pokryta jest oryginalnymi renesansowymi malowidłami. Zachwyca także Kamienica Pod Lwami (Rynek 8), rozpoznawalna dzięki rzeźbionym lwom strzegącym wejścia. Te architektoniczne skarby nadają rynkowi Lublina niepowtarzalny charakter na tle innych polskich miast.

Wejście na Stare Miasto - Brama Krakowska, pamiątka po murach obronnych z 14 wieku




Kamienica Klonowica




Piękny Portal jednej z kamienic

Bogato zdobiona Kamienica Konopniców


Przejście w kierunku Wieży Trynitarskiej


Instalacja mozaikowa "W poszukiwaniu domu"

Charakterystyczne renesansowe sgrafitto na jednej z kamienic







Jednym z symboli Lublina jest koziołek. Sympatyczny rogacz jest nawet w herbie miasta (znanego już w średniowieczu), który łączy legendy o najeździe tatarskim i księciu Władysławie Łokietku oraz motywy symboliczne (kozioł i winorośl). Popularna legenda mówi o najeździe tatarskim, kiedy dzieci ukryły się w wąwozie, a przeżyły dzięki kozie, która je wykarmiła. Gdy mieszczanie prosili księcia Władysława Łokietka o prawa miejskie, opowiedzieli tę historię, a motyw kozy/koziołka i winorośli trafił do symboliki związanej z miastem. Kozioł i winorośl to również dawne atrybuty związane z płodnością przyrody i boginią Wenus (w nawiązaniu do legendy o mitycznej założycielce z rodu juliańskiego). Koziołek wspinający się na winorośl symbolizuje m.in. siłę, niezależność i płodność. Tak jak krasnale we Wrocławiu, tak w Lublinie na ulicach spotkamy Szlak koziołków - spacerową trasę po mieście, na której można odnaleźć małe rzeźby koziołków nawiązujące do herbu Lublina, lokalnej historii i legend. W przestrzeni miasta funkcjonują dwa główne nurty figurek (w sumie około 24 koziołków). Historyczny Szlak Lubelskiego Koziołka – tworzony od 2022 roku przez Fundację Lubelskie Koziołki. Figurki mają atrybuty związane z konkretnymi miejscami i zawodami. Mamy także Koziołkowy Szlak Legend – realizowany w ramach Budżetu Obywatelskiego; trasa prowadzi m.in. przez Wzgórze Zamkowe, Bramę Grodzką, Stare Miasto i okolice Rynku, a kody QR przy figurkach pozwalają poznać ich historie. My zajrzeliśmy także do Lubelskiego Domu Koziołka - prywatne muzeum prowadzi charyzmatyczna Urszula Wąsiel - Suchora, która zaraża od wejścia pozytywną energią. To właśnie ona, jako KozUla, wita gości Domu Koziołka i przedstawia, często zapominany, świat lubelskich legend i opowieści. Przedszkolaki, uczniowie szkół podstawowych, młodzież oraz całe rodziny, dowiedzą się tu między innymi skąd wziął się koziołek w herbie Lublina? Dlaczego Lublin omal nie spłonął przez zwykłe naleśniki, poznają opowieść o kamieniu nieszczęścia, a także spróbują jednego z naszych regionalnych przysmaków, czyli szczypki lubelskiej. A wszystko to w wyjątkowym klimacie wnętrz urządzonych według zaleceń samego koziołka. Największą frajdą okazało się zdobienie pierniczków oraz...dojenie kozy na czas :D









 

W Lublinie, podczas plenerowych wędrówek, byliśmy także w Ogrodzie Saskim. Założony w 1837 roku, jest jednym z najstarszych parków miejskich w Polsce. Miejsce jest pięknie zagospodarowane, mamy altanki, mostki, oczka wodne, pawiarnia. Jest także amfiteatr oraz fajny plac zabaw, a z ciekawostek przyrodniczych, w parku znajdziemy pomnik przyrody - topolę białą o obwodzie pnia ponad 6 metrów. Niestety, drzewo to obecnie tylko trzy kikuty.













 W Lublinie byliśmy także w Teatrze im. Andersena na spektaklu: Pippi Långstrump. Przy okazji, zobaczyliśmy ciekawy architektonicznie obiekt Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego, pojeździliśmy trolejbusami (Lublin jest obok Gdyni i Tychów trzecim polskim miastem, w którym jeżdżą te pojazdy). Nie obyło się bez pysznych obiadków, np. w Bistro u Mili przy ul. Lubartowskiej 23, czy w wyjątkowo licznych w Lubliniach punktach z garmażerką. Zobaczyliśmy także biura Browaru Perła (niestety trasa podziemna jest po sezonie niedostępna). Byliśmy także w pięknie zdobionej Archikatedrze św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, ze słynącym łaskami obrazem Matki Boskiej. Alternatywą dla ciała była kąpiel w Aquaparku Lublin, zobaczyliśmy piękny architektonicznie Dworzec PKP. Nie zabrakło fajnych murali. To był szary pogodowo, ale wyjątkowo udany w atrakcje i wrażenia czas w barwnym i zabytkowym Lublinie :)

 













































Tekst i zdjęcia: Marcin Bareła